Πλείστα ερωτήματα έχει δημιουργήσει το πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα φαινόμενο των κλειστών τραπεζών (με άγνωστο ορίζοντα επανέναρξης της λειτουργίας τους) και του ορίου των αναλήψεων στα 60 ευρώ.

Πολλοί πολίτες σήκωσαν τα χρήματα και τα έχουν κρυμμένα σε φυσική μορφή ενώ άλλοι τα άφησαν στις τράπεζες και «έσπασαν» τα ποσά ώστε να είναι μικρότερα των 100.000 ευρώ σε κάθε λογαριασμό.

Η αβεβαιότητα είναι μεγάλη: Πότε θα ανοίξουν οι τράπεζες; Τι θα γίνει με τις καταθέσεις; Θα αρθούν τα capital controls; Δέκα ερωτήσεις και δέκα απαντήσεις (βασισμένες σε οικονομολόγους και στελέχη της τραπεζικής αγοράς) επιχειρούν να «ανοίξουν» τον φάκελο.

1. Πότε θα ανοίξουν πάλι οι τράπεζες;

Με βάση την πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, θα ανοίξουν την Τρίτη 7 Ιουλίου, ωστόσο αυτή η ημερομηνία μπορεί να παραταθεί με απόφαση του υπουργού Οικονομικών. Απαραίτητη προϋπόθεση για να ανοίξουν είναι να υπάρξει συμφωνία με τους θεσμούς ώστε να αποκατασταθεί η χορήγηση ρευστότητας.

2. Η συμφωνίας με τους θεσμούς σημαίνει ότι οι τράπεζες θα ανοίξουν αυτόματα;

Όχι. Πρέπει να αρχίσει να υλοποιείται η συμφωνία και -το σημαντικότερο- να υπάρξουν σαφείς ενδείξεις ότι το πιστωτικό σύστημα σταθεροποιείται και δεν θα υπάρξουν εκ νέου μαζικές εκροές καταθέσεων.

3. Εάν αρθεί η «τραπεζική αργία», θα σταματήσει και ο έλεγχος των κεφαλαίων;

Όχι. Θα συνεχίσουν να υπάρχουν οι περιορισμοί έως ότου κριθεί (και από την ΕΚΤ) ότι το τραπεζικό σύστημα έχει σταθεροποιηθεί πλήρως. Στην Κύπρο διήρκησε για παράδειγμα 2 χρόνια και στην Ισλανδία 8 χρόνια.

4. Υπάρχει κάτι επιπλέον που μπορεί να βοηθήσει προς την κατεύθυνση της ομαλής λειτουργίας των τραπεζών;

Εάν επιστρέφονταν τα περίπου 54 δισ. ευρώ που κυκλοφορούν ελεύθερα, θα ήταν μια σημαντική ανάσα ρευστότητας. Αλλά αυτό προϋποθέτει πρωτίστως την πλήρη αποκατάσταση της τραπεζικής πίστης.

5. Υπάρχει φόβος «κουρέματος» των καταθέσεων;

Οι καταθέσεις στις τράπεζες αυτή τη στιγμή είναι στα 120-125 δισ. ευρώ και τα «κόκκινα δάνεια» άνω των 100 δισ. ευρώ, με τη φερεγγυότητα τους να είναι οριακή. Εάν δεν υπάρξει συμφωνία με τους θεσμούς, η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε «κούρεμα» των ενεχύρων των ελληνικών τραπεζών. Έτσι, οι τράπεζες θα αναγκαστούν να «κουρέψουν» μέρος των καταθέσεων για να καλύψουν το κενό.

6. Είναι εγγυημένες οι καταθέσεις;

Με βάση τα ευρωπαϊκά ισχύοντα, οι καταθέσεις είναι εγγυημένες ως τις 100.000 ευρώ ανά άτομο και ανά λογαριασμό. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι το Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων δεν διαθέτει αυτή τη στιγμή τα απαραίτητα κεφάλαια για την πλήρη κάλυψη των καταθέσεων (διαθέτει αυτή τη στιγμή 2 δισ. ευρώ).

7. Εάν εκκαθαριστούν οι τράπεζες, θα υπάρξει και διαγραφή δανείων; Τι θα γίνει με τις θυρίδες;

Όχι (ως προς το πρώτο ερώτημα). Οι υποχρεώσεις παραμένουν και θα μεταφερθούν στην «καλή» τράπεζα (μετά από μια εκκαθάριση, χωρίζεται η τράπεζα και σε «καλή» και «κακή»). Όσον αφορά τις θυρίδες ανοίγονται και το περιεχόμενό τους κατάσχεται.

8. Στην περίπτωση εκκαθάρισης των τραπεζών, τι πρόκειται να συμβεί με τις θυγατρικές τους στο εξωτερικό;

Θα συμβεί κάτι παρόμοιο με τις κυπριακές τράπεζες στη χώρα μας. Οι θυγατρικές των ελληνικών τραπεζών σε Βαλκάνια, Κύπρο, Τουρκία  κλπ. Θα αναληφθούν από τα εκεί κράτη και στη συνέχεια θα πουληθούν.

9. Τι θα συμβεί σε περίπτωση μη συμφωνίας και απαίτηση από την ΕΚΤ να επιστραφούν τα δάνεια που έχει χορηγήσει στις τράπεζες;

Οι ελληνικές τράπεζες οφείλουν περίπου 90 δισ. ευρώ που έχουν λάβει μέσω του ELA και επιπλέον περίπου 35 δισ. ευρώ που έχουν λάβει απευθείας από την ΕΚΤ. Στην περίπτωση επιστροφής στην ΕΚΤ, τα ποσά θα αναζητηθούν από τα περιουσιακά στοιχεία των τραπεζών, στα οποία συμπεριλαμβάνονται οι μέτοχοι, οι ομολογιούχοι και οι καταθέτες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση θα υπάρξει συνολική διαγραφή των καταθέσεων.

10. Πως ανοίγουν οι τράπεζες εάν δεν υπάρξει συμφωνία;

Σε περίπτωση μη συμφωνίας και εκκαθάρισης, με έξοδο από την ευρωζώνη, τα πιστωτικά ιδρύματα θα ανοίξουν εκ νέου αναγκαστικά σε νέο νόμισμα. Πάντως, η διαδικασία αυτή είναι δύσκολη και χρονοβόρα.